Wanneer je kiest tussen miscanthus (olifantsgras) en houthaksel voor systemen zoals Heitzomat, Veto of Hargassner (Harganes), vergelijk je een uitdagende agrarische brandstof met een stabiele bosbouwbrandstof.
Heitzomat en Veto staan bekend om hun robuustheid en kunnen miscanthus vaak goed aan, mits de juiste configuratie wordt gekozen.
Vergelijking: Miscanthus vs. Houthaksel
| Kenmerk |
Miscanthus (Gehakseld) |
Houthaksel (G30/G50) |
| Asgehalte |
Hoog (3% - 4%) |
Laag (0,5% - 1%) |
| Smeltpunt as |
Laag (ca. 1000°C) |
Hoog (>1200°C) |
| Energiewaarde |
Ca. 4,5 kWh/kg (droog) |
Ca. 3,5 - 4,5 kWh/kg (afhankelijk van vocht) |
| Volume |
Zeer licht, neemt veel ruimte in |
Compact en zwaarder |
| Onderhoud |
Intensief (asverwijdering) |
Normaal |
Belangrijke technische overwegingen
- Slagvorming (Clinkering):
Het grootste risico bij miscanthus is dat de as smelt bij relatief lage temperaturen, waardoor er harde "slakken" op het branderbed ontstaan. Systemen zoals Heitzomat gebruiken vaak een robuuste kettingschroef of een beweegbaar rooster om deze koeken te breken en af te voeren. Bij een Hargassner (vaak uitgevoerd met een draairooster) moet de verbrandingstemperatuur nauwkeurig geregeld worden om dit te voorkomen.
- Rookgasreiniging:
Miscanthus bevat meer chloor en stikstof dan hout. Dit kan leiden tot agressievere rookgassen die corrosie kunnen veroorzaken. Moderne ketels vangen dit op met speciale coatings of door de temperatuur boven het condensatiepunt te houden.
- Transport en Opslag:
Miscanthus is erg volumineus en "stug". De invoersystemen van Heitzomat en Veto zijn hierop gebouwd: ze gebruiken vaak zware vijzels en mengarmen die voorkomen dat het materiaal gaat "bruggen" in de bunker.
- Efficiëntie:
Houthaksel is de "veiligere" keuze met een constante verbranding. Miscanthus is echter vaak goedkoper of zelf te telen, maar vereist een ketel die expliciet is goedgekeurd voor biomassa uit de landbouw (volgens de strengere emissienormen).
Conclusie voor de merken
- Heitzomat: De "tractor" onder de ketels. Zeer geschikt voor miscanthus door de zware mechanische onderdelen.
- Hargassner: Zeer efficiënt en verfijnd. Uitstekend voor houthaksel; voor miscanthus is vaak een specifieke industriële uitvoering nodig.
- Veto: Simpel en robuust, vaak favoriet bij boeren die eigen reststromen verbranden.
Heb je al een eigen teelt van miscanthus, of overweeg je de overstap op basis van de huidige marktprijzen voor houthaksel?
Het persen van miscanthus tot briketten lost een aantal logistieke problemen op, maar verandert de fundamentele chemische uitdagingen van de verbranding niet.
Hier is hoe briketteren de situatie beïnvloedt voor ketels zoals Heitzomat of Hargassner:
De Voordelen van Briketten
- Hogere Energiedichtheid: Gehakselde miscanthus is erg licht (ca. 70-100 kg/m³). Briketten zijn compacter, waardoor je veel meer energie kunt opslaan in dezelfde bunker.
- Minder Stof: Het persen reduceert de enorme hoeveelheid stof die vrijkomt bij het transporteren van los gehakseld materiaal.
- Betere Doseerbaarheid: In sommige automatische systemen stromen briketten (mits ze klein genoeg zijn, zoals "puck"-briketten) constanter dan stugge haksel.
De Blijvende Nadelen (Chemisch)
Zelfs in geperste vorm blijft miscanthus hetzelfde materiaal. Voor een ketel blijven de volgende punten kritiek:
- Smeltpunt van de as: De as van miscanthus smelt nog steeds bij ca. 1000°C. In een briket is de verbranding vaak nóg geconcentreerder en heter, wat het risico op slakvorming (harde koeken op het rooster) eerder vergroot dan verkleint.
- Asgehalte: Je houdt nog steeds 3% tot 4% as over. Waar houthaksel bijna volledig verdwijnt, moet je bij miscanthusbriketten rekening houden met een volle aslade na een fractie van de tijd.
- Corrosie: De mineralen (zoals chloor) die corrosie aan de warmtewisselaar kunnen veroorzaken, blijven aanwezig in het geperste materiaal.
Conclusie voor je ketelkeuze
Als je miscanthusbriketten wilt stoken, verandert de rangorde van de ketels nauwelijks:
- Heitzomat: Blijft favoriet. Hun robuuste as-verwijderingssystemen zijn gebouwd op zware vervuiling en kunnen de slakken die briketten kunnen vormen mechanisch afvoeren.
- Hargassner: Heeft specifieke "agro"-uitvoeringen. Als je briketten gebruikt, moet de ketel ingesteld zijn op een lagere verbrandingstemperatuur om te voorkomen dat de briket verandert in een blok glas (gesmolten as).
- Veto: Kan briketten aan, mits het invoersysteem (de vijzel) de druk en de vorm van de briketten aankan zonder vast te lopen.
Kortom: Briketteren maakt het transport en de opslag makkelijker ("beter"), maar voor de ketel zelf blijft het een brandstof die technisch veeleisender is dan houthaksel.
MISCANTHUS ALS BRANDSTOF
• Vochtigheid, is bij het oogsten laag, ca 13-14%.
• Chloor hoeveelheid in Miscanthus is meer dan in hout.
• As smelt temperatuur is wat lager dan hout, maar hanteerbaar.
• As hoeveelheid is meer dan bij hout, maar met aanpassing ketel
prima hanteerbaar.
• Energie inhoud is bijna gelijk aan die van hout.
• Miscanthus heeft een laag soortelijk gewicht, er is dus een grote
opslag en brandstofbunker nodig.
WAAROP LETTEN BIJ MISCANTHUS ?
• Miscanthus heeft net als bij alle brandstoffen die snel groeien (1 jaar) meer as en chloor
dan hout. Wat beschadiging aan de brander en ketel kan geven.
• Doordat Miscanthus meer as geeft, en dat er wat meer slakvorming is door de lagere assmelttemperatuur, dienen de brander en ketel goed, en automatisch gereinigd te worden.
Zodat slakken en as goed afgevoerd worden en de verbranding optimaal blijft
• Brander dient bestendig te zijn tegen chloor, dat direct bij de vlam loskomt
• Ketel dient een goede retour temperatuur beveiliging te hebben tegen doorroesten. (met
condens vormt chloor een soort zoutzuur) Als de ketel warm is en blijft treden deze
problemen niet op.
COMBINEREN MET MISCANTHUS
• De droge Miscanthus (13-14% vocht) kan prima worden gemengd
met houthaksel. Als de houthaksel dan wat vochtiger is, wordt de
samengestelde brandstof hierdoor verbeterd.
• Het voordeel van mengen van Miscanthus met houthaksel is ook dat
de assmelt temperatuur hoger wordt door het hout, en dat hierdoor
minder slakken en as ontstaat.
WAAR MOET EEN KETEL AAN VOLDOEN?
• Zelf reinigende, liefst horizontale brander.
• Vuurhaard en ketel zo corrosiebestendig mogelijk, b.v. Cortenstaal
• Automatische ontassing met grote asopvang container.
• Automatische ketelreiniging.
• Grote brandstof voorraadbunker. Bijvoorbeeld een veer-uitdraaisysteem
• Lambda gestuurde regeling, zodat automatisch bijgestuurd wordt.
• Goede retour temperatuur beveiliging.
MISCANTHUS HEEL GOED TOEPASBAAR
• Goede energie inhoud, wel meer ruimte nodig voor opslag.
• In combinatie met hout, gemakkelijk toe te passen.
• Met de juiste ketel en bunker prima automatisch te stoken.
• Minder afhankelijkheid van brandstof leveranciers.
Diverse artikelen over verwarmen met Miscantus:
Goedkoop verwarmen met Olifantengras, een alternatief voor de toekomst
Olifantengras of Miscanthus x giganteus staat al sinds jaren op verschillende plaatsen in onze Bierbeekse tuinen als siergras. Het is een vaste plant die kan vermeerderd worden door het delen van de plant. Olifantengras staat in Vlaanderen echter nog in zijn kinderschoenen als energiegewas. Gastspreker Alfons Verlinden gaf in cc De Velpe een woordje uitleg over de mogelijkheden van Olifantengras.
ERVARINGEN MET MISCANTHUS
Miscanthus heeft inmiddels bewezen dat het vele toepassingen heeft, waardoor het
vast en zeker aandacht verdient. We laten enkele miscanthuspioniers aan het woord
over hun ervaringen.
Miscanthus wordt in eerste instantie gebruikt als basis voor biobrandstof. Met de snippers kunnen in verwarmingsinstallaties gebouwen duurzaam verwarmd worden. Dit gebeurt bij het pand van BKC BV en diverse veehouderijen in Nederland.
Daarnaast is een biomassacentrale in de gemeente Fürstenwalde (Oost-Duitsland) overgenomen. Hier worden nu al 400 huizen duurzaam verwarmd door miscanthus en groenafval.
